Ana içeriğe atla
Ana içeriğe atla

Etiyopya Tarifleri

Etiyopya mutfağı bereket sofrası: injera ekmeği, doro wat, berbere baharatı, tibs. Ekşi maya ve yoğun baharat karışımı Doğu Afrika imzası.

8 yemek çeşidi

Etiyopya mutfağı, Afrika Boynuzu'nun 80 milyon nüfuslu antik medeniyetinin (kahve anavatanı, Aksum İmparatorluğu MÖ 100), Eritre ile paylaşılan injera (ekşi maya teff ekmeği) bazını, berbere (15 baharatlı karışım) acı imzasını ve Ortodoks Hristiyan oruç günleri (yıl 180+ gün) kaynaklı bol vegan tabağı birleştiren benzersiz bir mutfaktır. Tatonia'de çeşitli Etiyopya tarifi var; injera (teff unu mayalı ekmek, milli baz), doro wat (tavuklu güveç, milli yemek), kitfo (çiğ dana tartar uyarlaması), shiro (nohut unu güveç, oruç klasiği), misir wat (kırmızı mercimek güveç) ve berbere baharat karışımı başta gelir. Kahve Etiyopya'nın anavatanı; 9. yüzyılda Kaffa bölgesinde keçi çobanı Kaldi'nin keçilerinin tahıl benzeri bitki yedikten sonra enerjik davranışı sayesinde keşfedildiği efsanesi (yazılı kayıt 1671 Antoine Faustus Naironus). Etiyopya kahve seromonisi (bunna) UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras 2015'te tescillendi; jebena (kil ibrik) + üç tur servis (abol, tona, baraka). Doro wat Etiyopya milli yemeği; klasik formül tavuk parçaları + 12-15 soğan (uzun karamelize) + berbere baharat + niter kibbeh (Etiyopya tereyağı) + kırmızı şarap + haşlanmış yumurta + 2-3 saat yavaş pişme; injera ile servis. Berbere baharat karışımı klasik 15 baharat: kuru kırmızı acı biber + zencefil + sarımsak + reyhan + karanfil + tarçın + kakule + kişniş + kimyon + besobela (Etiyopya reyhanı) + ajwain + nigella + rue + zerdeçal + tuz; ev yapımı 2-3 saat kuru tava kavurma. Bu sayfada injera ve berbere bazlı et güveçleri (doro wat, sega wat) ile vegan oruç tabakları (shiro, misir wat, atkilt) yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Injera neden ekşi tat verir?
Injera Etiyopya'nın milli ekmeği; teff (Eragrostis tef, Etiyopya'ya özgü dünyanın en küçük tahılı) unundan yapılır. Klasik tarif: 1 kg teff unu + 1.5 lt su, 2-3 gün açık havada fermente; doğal yabani maya ve laktik asit bakterileri ekşi mayaya dönüşür. Sonra mitad (özel kil tava) üzerinde kapalı 90 saniye-2 dakika pişer; tek yüzeyli krep, üzerinde kabarcık delikler (gözler), elastik dokulu. Ekşi tat ve süngersi yapı dolgu sosları emer; çatal kaşık kullanılmaz, injera kopararak sosa batırılır. Teff glütensiz ve demir bakımından zengin; Aksum İmparatorluğu MÖ 100'den beri Etiyopya bazıdır.
Doro wat nasıl bu kadar zengin?
Doro wat Etiyopya milli yemeği; klasik formülde 12-15 büyük soğan en az 30-45 dakika yağsız tavada karamelize edilir, bu adım imzasıdır. Sonra 200 gr niter kibbeh (Etiyopya tereyağı: tereyağı + zerdeçal + zencefil + sarımsak + kakule + tarçın + karanfil + reyhan, 1 saat kaynama, süzülmüş) eklenir. 4-5 yemek kaşığı berbere (15 baharatlı acı karışım) ile devam, 1 fincan kırmızı şarap, 1 kg tavuk parçaları, sert haşlanmış yumurta (klasik 6-8 adet bütün), 2-3 saat kısık ateşte yavaş pişme. Renk derin koyu kırmızı, sos koyulaşmış kıvam. Soğanı yağsız kavurma adımı atlanırsa imza tat oluşmaz.
Etiyopya kahve seromonisi (bunna) nasıl yapılır?
Bunna Etiyopya'nın UNESCO 2015 Somut Olmayan Kültürel Miras tescilli kahve seromonisidir; 1-2 saatlik tören. Adımlar: (1) yeşil çiğ kahve çekirdeği taze tava üstünde el ile kavrulur, hostes konuklara koklatır; (2) jebena (kil ibrik) suyla doldurulup ateşe konur, kavrulmuş çekirdek havanda dövülür; (3) toz jebena'ya eklenip 5 dakika demlenir; (4) küçük fincanlara (sini) yüksekten dökülür; (5) üç tur servis: ABOL (ilk, en güçlü), TONA (ikinci, orta), BARAKA (üçüncü, hafif, baraka 'kutsama' anlamında); (6) yanına kavrulmuş arpa (kolo) ve tütsü (etan) tören boyunca yanar. Kahveyi Etiyopya 1671 öncesinde kullanıyordu; bugün dünya kahve üretiminin %5'i Etiyopya, ihracatın %30'u kahveden geliyor.
Berbere baharatı evde yapılabilir mi?
Evet, klasik 15 baharatlı berbere ev yapımı şu şekilde: 10 kuru kırmızı acı biber (uzun, klasik Etiyopya berbere için aci sertkecmeli) + 2 yemek kaşığı kişniş tohumu + 1 yemek kaşığı kimyon tohumu + 1 yemek kaşığı kakule + 1 tatlı kaşığı karanfil + 1 tatlı kaşığı tarçın + 1 tatlı kaşığı yenibahar + 1 tatlı kaşığı zerdeçal + 1 tatlı kaşığı zencefil tozu + 1 tatlı kaşığı sarımsak tozu + 1 tatlı kaşığı soğan tozu + 1 tatlı kaşığı çörekotu (nigella) + 1 tatlı kaşığı reyhan + 1 tatlı kaşığı rue (sedef otu, opsiyonel) + 1 yemek kaşığı tuz. Tüm baharatlar kuru tava 2-3 dakika kavrulur (acı biberin yağı uçar dikkat), soğutulup taş havanda veya baharat değirmeninde toza dönüştürülür. 6 ay hava geçirmez kavanozda saklanır.

Diğer mutfaklar

Diğer diyetler