Ana içeriğe atla
Ana içeriğe atla

Tunus Tarifleri

Tunus mutfağı Akdeniz'in güney kıyısındaki sıcak baharatlı mirası: brik (yumurtalı çıtır börek), kuskus, harissa, mechouia salatası. Zeytinyağı, kimyon ve acı biber Berberi köklerini Akdeniz tatlarıyla birleştirir.

6 yemek çeşidi

Tunus mutfağı, Berberi yerli geleneklerini, Endülüs İslam mirasını, Osmanlı 300 yıllık etkisini ve Fransız kolonyal döneminden (1881-1956) kalan baget ve patisseri kültürünü birleştiren Kuzey Afrika mutfağıdır. Tatonia'de çeşitli Tunus tarifi var; kuskus (Kuzey Afrika klasiği, UNESCO 2020 ICH tescil ortak), brik (yufka kapalı, içinde yumurta + ton balığı + maydanoz, kızartma), shakshuka (Tunus kökenli iddiası, paylaşımlı Kuzey Afrika klasiği), harissa (acı biber sosu, milli imza) başta gelir. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras: Aralık 2020'de kuskus Cezayir + Mauritanya + Fas + Tunus dört ülke ortak tescili; bölgesel paylaşılan kültürel miras kabulü. Harissa milli sos klasiği: kuru kırmızı acı biber + kişniş + kimyon + sarımsak + kuru nane + tuz + zeytinyağı, kavurulmuş kuru biberin taş havanda dövülmesi geleneksel; 2022'de Tunus harissa'sı UNESCO ICH ayrı tescil aldı. Tunus 5 farklı acı biber çeşidi yetiştirir; klasik harissa nâbeul biberi (orta acı) ile yapılır, capsicum scoville 5000-25000 arasında. Brik klasik Tunus sokak yemeği; klasik formül malsouka yufkası + içinde sahanda yumurta + ton balığı + kapari + maydanoz + kuruyemiş + zeytin + 180°C yağda 1-2 dakika kızartma + dış çıtır iç yumurta sarısı akışkan kalmalı. Shakshuka Kuzey Afrika geneli klasik (Tunus orijin iddiası, Levant ve Mısır da paylaşır); klasik formül domates + biber + sarımsak + harissa + yumurta + sıcak demir tava. Bu sayfada kuskus ve harissa milli klasikleri ile brik ve shakshuka sokak yemeği repertuvarı yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kuskus UNESCO ICH tescili neden 4 ülke ortak?
Aralık 2020'de UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras tescil komitesi kuskus'u Cezayir + Mauritanya + Fas + Tunus'un ortak başvurusuyla 4 ülke kültürel mirası olarak tescilledi. Bu nadir bir durum; çoğu UNESCO ICH tescili tek ülke iken kuskus Berberi ortak kültürünün geniş Kuzey Afrika dağılımı nedeniyle ortak başvuru ile tescillendi. Klasik formül: irmik bazlı semolina taneleri + yağ ve su ile elle yuvarlama + üst tabakası buharlanır + tagine et veya sebze ile servis. Tunus versiyonu daha ince taneli ve harissa eşliğindedir; Fas versiyonu kuru meyve (kuru üzüm + bademli) ile zenginleştirilmiş tatlımsı versiyon klasik.
Harissa hangi acı biberlerden yapılır?
Klasik harissa Tunus'un nâbeul biberi (Capsicum annuum, orta acı 5000-25000 SHU) ile yapılır. UNESCO 2022 ICH tescil dosyasında nâbeul biberi imza malzeme olarak belirtilmiştir. Klasik tarif: 100 gr kuru kırmızı acı biber + 4 sarımsak + 2 yemek kaşığı kişniş tohumu + 2 yemek kaşığı kimyon + 1 yemek kaşığı kuru nane + tuz + 50 ml zeytinyağı. Kuru biberler 30 dakika ılık suda yumuşatılır, taş havanda dövülür (geleneksel mlauz), zeytinyağı emülsiyon olur. Buzdolabı 6 ay dayanır. Sosa harissa rouge (kırmızı acı) klasik adı verilir; harissa verte (yeşil) yeni varyant, klasik değil.
Brik nasıl yapılır ki yumurta sarısı akışkan kalsın?
Brik klasik Tunus sokak yemeği; klasik formül malsouka yufkası (filo'dan kalın, ince işlemdir) ortasında 1 yumurta + 2 yemek kaşığı ton balığı (yağda korunmuş) + 1 yemek kaşığı kapari + 1 yemek kaşığı maydanoz. Yufkayı üçgen olarak katlamak şart değildir, kare veya yarım ay olabilir. 180°C derin yağda 1.5-2 dakika kızartılır; bu süre kısa tutulduğu için yumurta sarısı akışkan kalır, dış kabuk gevrek. Yağ çok kızgınsa yufka anında yanar, çok soğuksa yumurta katı tutar; 175-185°C ideal aralık. Sıkma limonla servis.
Tunus shakshuka Levant ve İsrail versiyonundan nasıl ayrılır?
Tunus shakshuka klasiği harissa içerir (acı imzası), domates daha az kullanılır, daha tuzlu-acı dengeyle pişer. Klasik Tunus formül: 1 yemek kaşığı zeytinyağı + 4 sarımsak + 1 yemek kaşığı harissa + 4 olgun domates + 6 yumurta + 1 yemek kaşığı kuru nane. Levant ve İsrail versiyonu çok daha tatlı domates yoğun, harissa içermez (paprika ve kimyon yer alır), genelde feta ile servis edilir; Tunus versiyonunda peynir kullanılmaz. Tunus tabağı klasik kahvaltı; Levant tabağı klasik öğle yemeği. Domuz eti veya jambon Tunus shakshuka'sında YASAK (İslami bölge), Levant ve İsrail versiyonu da kosher/halal.

Diğer mutfaklar

Diğer diyetler